Vì sao vở đầy chữ mà vẫn không nhớ bài?
Hướng dẫn học tập và phát triển kỹ năng thường bắt đầu từ một câu hỏi rất đời thường. Gần đây, một bạn sinh viên nhắn tin cho chúng tôi trước kỳ thi giữa kỳ. Vở của bạn dày đặc chữ, gần như chép nguyên văn từng câu giảng viên nói.
Thế nhưng khi mở ra ôn, bạn thấy mình đọc nó như tài liệu của người khác. Bạn hỏi vì sao một người bạn cùng lớp ghi ít hơn hẳn mà lại nhớ bài lâu hơn nhiều. Chúng tôi nghe câu hỏi này khá thường xuyên.
Thói quen chép đầy đủ từ thời phổ thông không còn phù hợp với khối lượng kiến thức bậc đại học. Nếu bạn đang gặp tình trạng tương tự, vấn đề có lẽ không nằm ở việc bạn chăm hay lười. Nó nằm ở cách bạn xử lý thông tin.
Ghi chép nhiều nhưng ôn thi vẫn thấy lạ
Chép nguyên văn mà không xử lý lại là nguyên nhân chính. Khi tay chỉ lo chép theo lời giảng, não bộ gần như đang ở chế độ sao chép. Lúc đó chưa có thời gian để hiểu, để so sánh hay liên kết ý ngay khi tiếp nhận.
Đến lúc mở vở ra, bộ não phải làm lại từ đầu việc hiểu và ghi nhớ. Cảm giác giống như đọc một tài liệu hoàn toàn xa lạ. Đây là lý do nhiều bạn ôn cả buổi tối mà trang nào cũng thấy lạ lẫm.
Ghi chép tuyến tính cũng là một vấn đề. Bạn ghi theo đúng thứ tự lời giảng từ trên xuống dưới, như đọc một bài văn dài. Kiến thức đại học thường liên kết chặt chẽ, ý sau được xây trên ý trước. Vở đầy đủ nhưng kiến thức vẫn rời rạc, khó ghép thành bức tranh tổng thể.
Phương pháp ghi chú giúp ghi nhớ tốt hơn
Sơ đồ tư duy là phương pháp chúng tôi thường khuyên bạn thử đầu tiên, nhất là với các môn có nhiều khái niệm liên quan. Sơ đồ trình bày thông tin dưới dạng các nhánh tỏa ra từ một ý trung tâm. Nhìn vào là thấy ngay mối quan hệ giữa các ý.
Cách này đặc biệt hữu ích với môn có cấu trúc phân nhánh rõ ràng. Bạn không cần viết đẹp hay dùng nhiều màu. Điều quan trọng là tự sắp xếp lại ý theo cách mình hiểu, và chính việc sắp xếp ấy đã là một bước học.
Tự tóm tắt bằng lời của mình sau mỗi buổi học quan trọng không kém việc chọn đúng hình thức ghi chú. Sau khi tan lớp, hãy dành khoảng mười lăm phút viết lại những gì vừa học bằng ngôn ngữ riêng. Không cần chép lại nguyên bản.
Chính quá trình diễn đạt lại theo cách hiểu riêng giúp não bộ xử lý và ghi nhớ. Chúng tôi nhận thấy những bạn duy trì thói quen này thường tự tin hơn khi bước vào phòng thi.
Duy trì thói quen học chủ động lâu dài
Ôn tập ngắt quãng là nguyên tắc chúng tôi nhắc đến với những bạn quen học dồn vào những ngày cuối. Thay vì thức khuya hôm trước kỳ thi, bạn chia nhỏ việc ôn lại thành nhiều lần cách nhau vài ngày.
Trí nhớ cần được củng cố nhiều lần theo thời gian mới chuyển thành trí nhớ dài hạn. Học dồn thường chỉ tạo trí nhớ ngắn hạn, nên thi xong là quên gần hết. Bạn có thể bắt đầu bằng việc ôn lại bài hôm nay vào ngày hôm sau, rồi tăng dần khoảng cách.
Nhiều bạn quen thức khuya học bài nên xem lại thói quen này. Thiếu ngủ khi ôn thi thường khiến việc ghi nhớ kém đi. Bạn có thể tham khảo kiến thức giấc ngủ cơ bản cho sinh viên thức khuya học bài để hiểu rõ hơn mối liên hệ này.
Trao đổi nhóm cũng là cách học chủ động đáng thử. Khi phải giải thích lại cho bạn cùng học, bạn buộc phải sắp xếp thông tin theo trình tự logic. Lúc này bạn mới nhận ra chỗ nào mình chưa thật sự nắm chắc, điều mà đọc một mình khó phát hiện.
Chúng tôi từng thấy nhiều nhóm chỉ ngồi đọc chung tài liệu mà không ai chủ động giảng lại. Mẹo đơn giản là mỗi người phụ trách giảng lại một phần, rồi cả nhóm cùng đặt câu hỏi.
Ngoài việc học trên lớp, quãng đời sinh viên còn nhiều kỹ năng sống cần trang bị. Bạn có thể đọc thêm kiến thức đời sống, sức khỏe và tiêu dùng an toàn để có cái nhìn toàn diện hơn. Với bạn có ý định kinh doanh nhỏ để rèn kỹ năng thực tế, việc chuẩn bị một kênh giới thiệu sản phẩm bài bản cũng đáng cân nhắc. Khi bắt tay vào ý tưởng, bạn có thể tham khảo mona.media để hiểu cách xây dựng website bán hàng.
Kết luận
Phương pháp ghi chú đúng giúp tiết kiệm đáng kể thời gian ôn tập, và bạn không còn phải đọc vở như đọc tài liệu xa lạ. Sơ đồ tư duy, tự tóm tắt bằng lời, ôn tập ngắt quãng và trao đổi nhóm là nền tảng cho việc học lâu dài, không chỉ cho một kỳ thi.
Nếu vở của bạn cũng dày đặc chữ mà ôn vẫn khó vào, hãy thử đổi một trong những cách này ngay từ buổi học tiếp theo. Bắt đầu nhỏ, kiên trì vài tuần, bạn sẽ thấy khác biệt rõ rệt.
