Mỗi mùa sinh nhật bạn bè, nhiều sinh viên loay hoay chọn quà tặng bạn bè sao cho vừa ý mà không hụt túi. Có bạn đi lượn hết mấy dãy hàng gần trường vẫn về tay không. Chúng tôi gặp câu chuyện này quanh năm, từ sinh nhật bạn cùng phòng trọ đến sinh nhật đứa bạn thân hồi cấp ba.
Bài Toán Chọn Quà Tặng Bạn Bè Khi Ngân Sách Sinh Viên Có Hạn
Thu nhập của phần lớn sinh viên đến từ tiền gia đình gửi hoặc lương làm thêm bán thời gian. Khoản này thường chỉ đủ chi tiêu ăn ở hằng ngày. Một tháng có khi trùng luôn hai, ba dịp sinh nhật của bạn cùng lớp, bạn cùng câu lạc bộ, bạn cùng phòng trọ.
Sai Lầm Khiến Sinh Viên Tốn Tiền Oan Khi Mua Quà
Nếu dịp nào cũng mua quà theo kiểu ngẫu hứng, thấy gì giảm giá là mua, khoản chi sẽ đội lên rất nhanh. Chưa chắc người nhận đã thích món đó. Cái khó ở đây là vừa muốn quà đủ ý nghĩa, vừa phải canh sao để không lụi mất tiền sinh hoạt cả tuần sau.
Nhiều bạn vì ngại nghĩ nhiều nên chọn đại một món đồ, kiểu na ná người khác hay tặng. Kết quả là món quà bị cất một góc tủ, ít khi dùng đến. Chúng tôi nhận thấy những bạn quản lý khoản chi quà cáp tốt thường có nền tảng quản lý tiền bạc từ sớm. Nhiều bạn tự lập hẳn một quỹ nhỏ riêng mỗi tháng chỉ để dành cho việc này. Ai muốn xây thói quen đó, có thể tham khảo thêm cách quản lý dòng tiền khi mới tập kinh doanh nhỏ. Cách này áp dụng được cả cho việc lên kế hoạch chi quà tặng trong năm.
Một sai lầm khác chúng tôi hay gặp là để dồn việc mua quà đến sát ngày sinh nhật mới lo. Lúc đó dễ mua vội, chọn đại món đang có sẵn ở cửa hàng gần nhất. Giá thường cao hơn vì thiếu thời gian so sánh, và món quà cũng ít đặc biệt hơn. Mẹo chúng tôi hay khuyên là lập một lịch nhỏ, ghi sẵn ngày sinh nhật của nhóm bạn thân từ đầu học kỳ. Có lịch rồi thì mình chuẩn bị dần, không phải chạy nước rút vào phút chót.
Nguyên Tắc Chọn Quà Ý Nghĩa Dù Ngân Sách Hạn Chế
Một món quà đắt tiền chưa chắc đã ghi điểm. Nhiều lần chúng tôi thấy sinh viên tặng nhau món đồ hiệu. Người nhận chỉ ừ à cho có, vì không hợp gu hoặc chẳng dùng tới. Ngược lại, một tấm thiệp viết tay nhắc lại kỷ niệm chung hồi năm nhất lại khiến người nhận giữ mãi trong ngăn bàn.
Nguyên tắc đầu tiên chúng tôi luôn khuyên là ưu tiên tính cá nhân hoá hơn giá trị vật chất. Nghĩa là món quà càng gắn với sở thích riêng, thói quen riêng của người nhận thì càng chạm được cảm xúc. Giá tiền cao hay thấp không quan trọng bằng điều đó. Một chiếc cốc khắc tên kèm câu trích dẫn hai đứa hay đùa với nhau có khi đáng nhớ hơn nước hoa hàng hiệu.
Nguyên tắc thứ hai là biết tận dụng kỷ niệm chung để tạo bất ngờ. Có thể là tấm ảnh cũ hồi mới nhập học, được in lại và lồng khung. Hoặc một playlist nhạc gồm những bài hai người hay nghe chung trên xe buýt. Những chi tiết nhỏ này không tốn nhiều tiền. Nhưng nó đòi hỏi người tặng phải để tâm quan sát bạn mình suốt thời gian quen biết.
Ưu Tiên Trải Nghiệm Và Đúng Sở Thích Người Nhận
Nguyên tắc thứ ba là cân nhắc quà trải nghiệm thay vì quà vật chất mua sẵn. Đây cũng là điều chúng tôi thấy nhiều bạn còn ngại thử. Có nhóm bạn thân chúng tôi từng biết đã góp tiền cho nhau một chuyến đi ngắn ngày, nhân dịp sinh nhật tuổi hai mươi. Cả nhóm chọn kiểu hành trình cung đường Hà Giang Loop, đến giờ vẫn nhắc lại mỗi lần họp lớp. Một buổi làm gốm cùng nhau, một bữa ăn ở quán mới cũng đủ để lại dấu ấn. Miễn là gắn với trải nghiệm được chia sẻ, chứ không chỉ món đồ nằm im trên kệ.
Một điều dễ mắc phải là chọn quà theo sở thích của chính mình, chứ không phải sở thích người nhận. Có bạn thích đồ da nên cứ tặng ví da cho ai cũng vậy, dù người đó chẳng bao giờ dùng ví. Mẹo nhỏ ở đây là chịu khó hỏi dò một người bạn chung, thay vì đoán mò một mình. Chỉ cần một câu hỏi ngẫu nhiên trong lúc trò chuyện, kiểu dạo này cậu thích món gì. Câu trả lời thường cho gợi ý sát thực tế hơn nhiều so với việc tự đoán.
Gợi Ý Cụ Thể Theo Từng Mức Ngân Sách
Mỗi bạn sinh viên có một mức chi khác nhau khi chọn quà tặng bạn bè. Thay vì đưa ra một con số chung, chúng tôi chia theo hai nhóm ngân sách hay gặp nhất.
Với ngân sách rất eo hẹp, dưới một trăm nghìn đồng, quà nên thiên về công sức bỏ ra. Giá tiền món đồ lúc này chỉ là phần phụ. Vài gợi ý chúng tôi hay thấy sinh viên chọn:
- Thiệp handmade kèm vài dòng viết tay kể lại một kỷ niệm đáng nhớ giữa hai người
- Một món đồ ăn vặt tự làm, gói lại đẹp mắt, kèm ghi chú nhỏ
- Bó hoa mini tự cắm từ hoa lẻ mua ở chợ, không cần đặt cả bó lớn
Với nhóm ngân sách nhỉnh hơn một chút, khoảng hai đến năm trăm nghìn đồng, có thể tính đến những món dùng được lâu dài. Ví dụ một chiếc balo nhỏ gọn cho bạn hay đi học xa. Hoặc một voucher trải nghiệm ở quán cà phê cả nhóm hay lui tới. Món quà nên khớp với thói quen sinh hoạt thật của người nhận. Đừng chọn món nhìn sang trọng nhưng chẳng bao giờ dùng đến.
Một điều ít bạn để ý là giá một số mặt hàng, nhất là hoa và phụ kiện. Giá này thường tăng nhẹ vào đúng dịp lễ lớn hoặc mùa tựu trường. Mua trước vài ngày, thay vì đúng ngày cao điểm, có thể giúp tiết kiệm một khoản không nhỏ. Chúng tôi từng thấy chênh lệch giá hoa tươi giữa ngày thường và ngày lễ. Có nơi bán lẻ nhỏ chênh đến vài chục phần trăm.
Khi Cả Nhóm Cùng Góp Một Món Quà Lớn
Còn với những món quà giá trị cao hơn hẳn túi tiền một người, nhiều nhóm bạn chọn cách góp quà chung. Đây là cách chúng tôi thấy khá nhiều sinh viên áp dụng. Mỗi người đóng một khoản nhỏ, gộp lại đủ mua món đáng giá hơn khả năng từng cá nhân. Cách này giúp giảm áp lực tài chính cho từng người. Món quà khi đó cũng mang ý nghĩa của cả nhóm, không của riêng ai.
Khi góp quà nhóm, sai lầm thường gặp nhất là không thống nhất ai giữ tiền, ai đi mua. Có nhóm góp tiền xong lại quên, đến sát ngày mới cuống cuồng nhắn nhau. Mẹo chúng tôi rút ra sau nhiều lần tổ chức là chọn một bạn làm đầu mối duy nhất. Số tiền mỗi người góp nên ghi rõ vào một ghi chú chung. Việc này giúp tránh hiểu lầm về sau, đặc biệt khi nhóm đông người.
Chúng tôi từng biết một nhóm bạn cùng lớp hay góp quà handmade cho nhau. Thấy sản phẩm mình làm khá ổn, các bạn rủ nhau bán thêm cho bạn cùng trường mỗi dịp lễ. Ban đầu chỉ nhận đơn qua tin nhắn, sau đơn nhiều lên thì rối, dễ sót hàng. Nhóm quyết định làm một gian hàng online cho gọn. Một người quen tư vấn giúp thiết kế website bán hàng đơn giản, để khách đặt và theo dõi đơn. Từ một việc góp quà cho nhau, các bạn có thêm một khoản thu nhỏ mỗi tháng.
Món Quà Nhỏ, Tình Bạn Không Nhỏ
Ngân sách sinh viên có hạn, nhưng tình cảm dành cho bạn bè thì không cần đong đếm bằng giá tiền món quà. Chúng tôi muốn nhắn gửi một điều: hãy dành vài phút nghĩ về người nhận, trước khi nghĩ đến số tiền bỏ ra. Một món quà vừa túi, nhưng đúng gu, đúng thời điểm, vẫn khiến bạn mình nhớ mãi.
Lần tới, khi thấy ngày sinh nhật bạn thân đang gần kề, hãy thử ngồi lại nhớ xem. Gần đây bạn ấy hay nhắc đến điều gì? Đó thường là gợi ý quà tặng chính xác nhất, hơn bất kỳ danh sách nào. Nếu vẫn chưa nghĩ ra, bạn có thể xem thêm gợi ý mua sắm, thời trang và quà tặng cho sinh viên. Ở đó có thêm nhiều ý tưởng phù hợp cho từng dịp.
