Ngồi học vài tiếng liền là lưng bắt đầu ê ẩm, vai gáy cứng đờ, rồi đầu óc cũng lơ mơ hẳn đi. Đội ngũ chúng tôi gặp chuyện này khá thường xuyên khi trò chuyện với phụ huynh và sinh viên. Phần lớn vấn đề nằm ở cách ngồi và chiếc ghế ta dùng mỗi ngày, nên ghế chân quỳ lưới là một hướng đi đáng để bạn cân nhắc kỹ.
Vì sao ngồi học vài tiếng là đau lưng, mỏi cổ?
Cột sống của con người được tạo ra để vận động. Nó không được thiết kế để giữ nguyên một tư thế suốt nhiều giờ liền. Khi ngồi cúi xuống bàn, lưng bị gập lại và cổ phải nghiêng về phía trước để nhìn sách vở. Các cơ quanh vai gáy vì thế phải làm việc liên tục mà không được nghỉ.
Lâu dần, cảm giác mỏi xuất hiện lúc nào bạn không hay. Đội ngũ chúng tôi thường thấy ba nguyên nhân xuất hiện cùng nhau:
- Thói quen cúi người khi viết bài và đọc sách trên bàn quá thấp.
- Gù lưng, đau vai gáy và khó tập trung sau một khoảng thời gian.
- Cơ thể học sinh, sinh viên đang phát triển, nên nhạy cảm hơn với tư thế sai.
Người đi làm thường có giờ nghỉ và đi lại trong lúc họp hành. Học sinh thì nhiều khi ngồi liền bốn năm tiếng mà không đứng dậy. Đó là lý do vấn đề này xuất hiện sớm hơn nhiều người tưởng.
Tư thế ngồi học đúng chuẩn cần những gì?
Trước khi bàn đến ghế, bạn cần biết mình đang ngồi đúng hay sai. Một tư thế chuẩn không cầu kỳ. Lưng thẳng tự nhiên, hai bàn chân chạm sàn và đầu gối vuông góc với đùi là đủ. Khi đó trọng lượng cơ thể được chia đều.
Khuỷu tay nên gập khoảng 90 độ và thả lỏng trên mặt bàn. Màn hình hoặc trang sách nên nằm ngang tầm mắt để bạn không phải cúi đầu. Nếu phải ngửa cổ hoặc gập cổ suốt buổi, đó là dấu hiệu bàn hoặc ghế chưa hợp với bạn.
Muốn giữ tư thế này lâu, cột sống cần các điểm tựa ổn định. Ghế và bàn phải phối hợp với nhau: ghế đỡ hông và lưng dưới, bàn đỡ cánh tay và tầm nhìn. Thiếu một trong hai, tư thế đúng cũng khó duy trì.
Ghế chân quỳ là gì, khác ghế văn phòng ra sao?
Ghế chân quỳ là loại ghế không có tựa lưng. Người ngồi quỳ gối và đặt cẳng chân lên một đệm nghiêng. Trọng lượng chủ yếu được đỡ ở đầu gối và cẳng chân. Cách này nghe có vẻ lạ lúc đầu, nhưng giúp người ngồi giữ lưng thẳng hơn so với việc dựa lưng vào ghế thông thường.
Điểm khác biệt lớn nhất là ghế buộc cơ thể phải tự giữ thăng bằng. Ghế xoay có tựa lưng dễ khiến ta ngả ra sau rồi dần lười biếng. Ghế chân quỳ thì ngược lại: cơ lưng được kích hoạt nhẹ nhàng và liên tục, giống như bạn đang tự giữ dáng chứ không phải dựa vào vật khác.
Lợi ích thực tế khi học với ghế chân quỳ
Khi đệm nghiêng đẩy phần hông về phía trước, lưng dưới được giữ ở vị trí tự nhiên hơn. Nhiều người dùng cho biết cảm giác nặng lưng cuối buổi học nhẹ hơn, dù mức độ cải thiện còn tùy cơ địa.
Với trẻ đang lớn, thói quen ngồi thẳng mang ý nghĩa lâu dài. Ghế chân quỳ không tự sửa được gù lưng, nhưng nó nhắc cơ thể giữ tư thế đúng gần như liên tục. Các thói quen hình thành từ tuổi học trò thường đi theo ta suốt đời.
Ngoài ra, người dùng thường đổi tư thế linh hoạt hơn. Ngồi quỳ không cho phép ngả người quá lâu, nên bạn sẽ tự điều chỉnh, nhổm lên rồi ngồi lại. Những chuyển động nhỏ ấy giúp máu lưu thông tốt hơn so với việc ngồi im một chỗ.
Vì sao nên chọn loại ghế chân quỳ lưới?
Phần mặt lưới thoáng khí là chi tiết dễ bị bỏ qua, nhưng rất đáng giá với khí hậu nóng ẩm nước ta. Ngồi hai ba tiếng trên đệm kín, lưng và đùi dễ đổ mồ hôi. Mặt lưới giúp không khí lưu thông, nên bạn đỡ phải đứng dậy lau người giữa chừng.
Độ đàn hồi cũng cần vừa phải. Đệm quá cứng sẽ tì đè lên đầu gối và bắp chân; đệm quá mềm lại không đỡ được cơ thể. Lưới có độ đàn hồi tốt thường cân bằng được hai yếu tố này.
Ghế lưới còn dễ vệ sinh hơn. Bụi và mồ hôi ít bám lại so với đệm bọc da, và bạn chỉ cần lau nhanh bằng khăn ẩm.
Cách chọn ghế chân quỳ lưới phù hợp cho học sinh, sinh viên
Chiều cao ghế là yếu tố quan trọng nhất. Khi ngồi, bàn chân nên chạm sàn hoặc gần sàn. Nếu chân treo lơ lửng, ghế đang cao hơn mức cần thiết. Ngược lại, ghế quá thấp làm hông bị đẩy lên và lưng phải cong. Nếu có thể, hãy ngồi thử trực tiếp trước khi quyết định mua.
Độ rộng của đệm quỳ cũng cần vừa đủ. Đệm hẹp khiến đầu gối khó giữ thăng bằng, còn đệm quá rộng làm mất tác dụng định hướng tư thế. Nếu điều kiện cho phép, hãy đo đùi và cẳng chân của người sẽ dùng ghế.
Khung ghế cần chắc chắn để chịu tải ổn định mỗi ngày. Một chiếc ghế lung lay sau vài tháng sẽ khiến người ngồi mất tập trung và dễ điều chỉnh tư thế sai mà không hay biết.
Kết hợp ghế với bàn học để bảo vệ cột sống
Ghế đúng mà bàn sai thì vẫn đau lưng. Bàn học nên có chiều cao để khuỷu tay thả lỏng khi viết. Nếu bàn quá cao, vai phải nâng liên tục và dẫn đến mỏi cổ.
Màn hình laptop hay sách vở cũng cần đặt đúng tầm. Bạn có thể kê sách hoặc dùng giá đỡ để đưa màn hình lên ngang tầm mắt.
Đừng quên nghỉ ngắn định kỳ. Khoảng 45 đến 60 phút, hãy đứng dậy vươn vai, đi lại vài phút, uống nước và nhìn xa để mắt thư giãn.
Sai lầm thường gặp khi dùng ghế chân quỳ lưới
Nhiều người mua ghế chân quỳ lưới rồi nghĩ mọi chuyện đã xong. Thực tế, ghế chỉ hỗ trợ, còn thói quen ngồi vẫn do chính bạn quyết định. Ngồi quá lâu một tư thế, dù ghế tốt đến đâu, vẫn có thể gây mỏi.
Một lỗi khác là chọn ghế quá cao hoặc quá thấp rồi cố ngồi cho quen. Cơ thể sẽ tự bù bằng cách cong lưng hoặc nghiêng hông. Nếu lặp lại lâu, những tư thế sai này sẽ thành thói quen khó bỏ.
Cuối cùng là kỳ vọng ghế sẽ tự sửa tư thế. Nếu bạn vẫn cúi đầu hay gập lưng khi viết mà không để ý, ghế chân quỳ lưới cũng khó phát huy hết tác dụng.
Mẹo giữ thói quen học tập lành mạnh cả năm
Thói quen tốt không hình thành chỉ trong một tuần. Bạn nên xen kẽ thời gian học với vận động nhẹ như đi bộ quanh nhà hoặc giãn cơ vài phút, giúp đầu óc tỉnh táo hơn khi quay lại bàn học.
Ánh sáng cũng ảnh hưởng đến tư thế. Nếu đèn bàn yếu, bạn sẽ có xu hướng cúi sát mặt vào trang viết. Hãy dùng nguồn sáng đủ và đặt đèn sao cho không tạo bóng đổ lên sách vở.
Quan trọng nhất là lắng nghe cơ thể. Khi bắt đầu thấy mỏi vai, nặng lưng hay tê chân, đó là lúc cần điều chỉnh tư thế hoặc nghỉ ngơi. Đừng đợi đến khi đau mới xử lý.
Câu hỏi thường gặp
Ghế chân quỳ có phù hợp cho học sinh tiểu học không?
Có thể dùng được, nhưng cần chọn đúng kích cỡ và nên có người lớn theo dõi lúc đầu. Trẻ nhỏ chưa quen ngồi quỳ, nên bắt đầu với thời gian ngắn rồi tăng dần.
Ngồi ghế chân quỳ bao lâu thì nên đứng dậy nghỉ?
Khoảng 45 đến 60 phút là mức nên tham khảo. Người mới dùng có thể thấy mỏi gối sớm hơn, nên nghỉ ngắn hơn lúc đầu.
Ghế chân quỳ lưới có giúp chống gù lưng không?
Không có loại ghế nào đảm bảo chống gù hoàn toàn. Ghế chân quỳ lưới giúp giữ lưng thẳng tốt hơn trong lúc ngồi, nhưng để cải thiện lâu dài, bạn vẫn cần chú ý tư thế, vận động và nghỉ đúng lúc.
Người đang đau lưng có nên dùng ghế chân quỳ không?
Nếu đau lưng kéo dài hoặc có triệu chứng nặng, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia trước khi đổi ghế. Với trường hợp nhẹ, hãy bắt đầu từ thời gian ngắn và theo dõi cảm giác của cơ thể.
Nếu bạn đang loay hoay chọn ghế cho con hay cho chính mình, hãy bắt đầu bằng việc ngồi thử và quan sát cơ thể sau mỗi buổi học. Bạn có thể tham khảo thêm ghế chân quỳ lưới giúp giữ tư thế học đúng hoặc xem các mẫu hiện có tại website của chúng tôi.
Nếu muốn tìm hiểu thêm về cách học tập và phát triển kỹ năng cho sinh viên, bạn có thể đọc hướng dẫn học tập và phát triển kỹ năng cho sinh viên, hoặc xem phương pháp phát triển kỹ năng thuyết trình cho sinh viên ngại đứng trước đám đông để có thêm gợi ý ứng dụng.
