Phương pháp phát triển kỹ năng thuyết trình cho sinh viên ngại đứng trước đám đông.
Phương pháp phát triển kỹ năng thuyết trình cho sinh viên ngại đứng trước đám đông là điều nhiều bạn quan tâm. Nhất là mỗi khi vào mùa bảo vệ đồ án. Có bạn học rất giỏi trên giấy, nhưng cứ đứng trước lớp là quên sạch nội dung đã chuẩn bị. Cảm giác tim đập nhanh, tay run, giọng lạc đi là phản ứng bình thường của cơ thể, không phải dấu hiệu bạn kém năng lực. Vấn đề là làm sao để luyện tập, thay vì né tránh mãi mỗi khi có bài thuyết trình.
Bài viết này gợi ý vài phương pháp cụ thể, phù hợp cho sinh viên vốn ngại nói trước đông người.
Bắt đầu luyện tập với nhóm nhỏ, quen dần rồi mới ra lớp lớn.
Nhảy thẳng vào thuyết trình trước năm mươi người là quá sức với người mới bắt đầu. Cách hợp lý hơn là tập nói trước hai, ba người bạn thân trước. Sau khi quen với cảm giác có người nghe, bạn tăng dần lên nhóm năm, bảy người. Rồi mới đến buổi thuyết trình chính thức trước lớp.
Mỗi lần tập, hãy nhờ người nghe góp ý thẳng thắn. Không cần lời khen xã giao, chỉ cần biết đoạn nào mình nói lan man, đoạn nào giọng quá nhỏ. Những góp ý cụ thể này giá trị hơn nhiều so với việc tự tập một mình trước gương.
Ghi âm hoặc quay video lại phần trình bày của mình.
Nghe lại giọng nói của chính mình ban đầu sẽ hơi khó chịu, nhiều người thấy ngượng. Nhưng đây là cách nhanh nhất để nhận ra các thói quen chưa tốt. Ví dụ nói lặp từ, tốc độ nói quá nhanh, hoặc dùng quá nhiều từ đệm như “ừm”, “thì là”. Xem lại video vài lần, bạn sẽ tự sửa được phần lớn lỗi mà không cần ai nhắc.
Chuẩn bị dàn ý rõ ràng thay vì học thuộc lòng từng câu.
Học thuộc lòng cả bài dễ làm bạn quên sạch nếu lỡ mất một câu giữa chừng. Cách an toàn hơn là nhớ dàn ý chính theo từng ý lớn, rồi diễn đạt tự nhiên bằng lời của mình. Nếu quên một chi tiết nhỏ, bạn vẫn tiếp tục được vì đã nắm chắc mạch ý chính.
Một dàn ý tốt thường có ba phần rõ ràng. Mở đầu nêu vấn đề, thân bài triển khai luận điểm, và kết luận tóm gọn thông điệp chính. Viết dàn ý ra giấy, đọc lại vài lần trước khi tập nói, sẽ giúp bạn tự tin hơn hẳn so với việc chỉ đọc slide.
Kiểm soát hơi thở giúp giọng nói vững vàng hơn.
Khi lo lắng, nhịp thở thường nhanh và nông. Giọng nói vì vậy cũng dễ run theo. Trước khi bước lên bục, hãy hít vào chậm bằng mũi, giữ vài giây, rồi thở ra từ từ bằng miệng. Lặp lại năm đến sáu lần sẽ giúp nhịp tim chậm lại, giọng nói cũng ổn định hơn khi bắt đầu nói.
Trong lúc nói, nếu cảm thấy hụt hơi, đừng ngại dừng lại một, hai giây để hít thở. Khoảng lặng ngắn này không hề kỳ lạ với người nghe, ngược lại còn giúp bạn kiểm soát nhịp nói tốt hơn.
Ngoài luyện nói, cách bạn đứng và di chuyển trên sân khấu cũng ảnh hưởng đến sự tự tin. Đứng thẳng, hai chân mở rộng bằng vai, tay thả lỏng thay vì khoanh trước ngực, sẽ giúp cơ thể bớt căng cứng. Ánh mắt nên nhìn lướt qua vài điểm cố định trong khán phòng, thay vì nhìn chằm chằm xuống sàn suốt buổi nói.
Tham gia câu lạc bộ hoặc lớp kỹ năng để luyện thường xuyên.
Luyện tập một mình dễ nản vì thiếu môi trường thực hành đều đặn. Tham gia câu lạc bộ hùng biện hoặc lớp học kỹ năng mềm giúp bạn có cơ hội nói trước người khác thường xuyên hơn. Môi trường ở đó cũng thoải mái hơn, vì mọi người đều đang học như nhau.
Nếu bạn cũng đang tìm hiểu thêm kiến thức kinh doanh song song với kỹ năng mềm, có một bài đáng xem. Đó là sinh viên khởi nghiệp nhờ kiến thức kinh doanh cần học. Kỹ năng thuyết trình cũng rất cần khi gọi vốn hay giới thiệu sản phẩm.
Đừng quên chăm sóc bản thân trước ngày thuyết trình quan trọng.
Nhiều bạn thức khuya ôn luyện đến sát giờ thuyết trình. Đầu óc vì vậy mệt mỏi và dễ quên bài hơn. Ngủ đủ giấc đêm trước quan trọng hơn việc luyện thêm một, hai lần cuối. Ăn sáng đầy đủ, tránh đồ ăn vặt đóng gói kém chất lượng cũng giúp cơ thể tỉnh táo hơn. Bài sinh viên kiểm tra gì để mua đồ ăn vặt đóng gói an toàn có thêm vài lưu ý cụ thể.
Nếu muốn tìm thêm môi trường luyện nói tiếng Anh hoặc kỹ năng giao tiếp, bạn có thể tham khảo ngoaingutinhocthanglong.edu.vn hoặc dace.edu.vn. Cả hai đều có các lớp kỹ năng mềm dành cho sinh viên.
Sự tự tin đến từ luyện tập, không phải từ tài năng bẩm sinh.
Không ai sinh ra đã giỏi nói trước đám đông. Người thuyết trình tự tin trên sân khấu cũng từng run rẩy ở lần đầu tiên, chỉ là họ luyện tập nhiều hơn người khác. Kiên trì tập theo từng bước nhỏ sẽ giúp nỗi sợ giảm dần theo thời gian. Từ nhóm bạn thân, đến lớp học, rồi đến hội trường lớn.
Đừng đặt mục tiêu hoàn hảo ngay lần đầu. Chỉ cần mỗi lần thuyết trình sau tốt hơn lần trước một chút, đó đã là tiến bộ đáng ghi nhận.
