Khi nghe đến chuyện đưa ứng dụng AI trong doanh nghiệp giáo dục vào thực tế, nhiều trung tâm thường nghĩ ngay đến việc tổ chức một buổi tập huấn chung cho cả đội ngũ. Chúng tôi từng gặp không ít trường hợp làm như vậy và kết quả thường khá nhạt. Lý do khá đơn giản: giáo viên, nhân viên hành chính và ban lãnh đạo có nhu cầu dùng AI rất khác nhau. Một chương trình dùng chung cho mọi người khó mang lại giá trị thật cho bất kỳ ai.
Những nhóm nhân sự giáo dục cần AI khác nhau
Giáo viên thường cần AI để hỗ trợ soạn giáo án, tạo tài liệu học tập phù hợp với từng học viên và theo dõi tiến độ học. Đây là những việc tốn thời gian mỗi tuần, nên khi có công cụ hỗ trợ, họ cảm nhận được sự khác biệt ngay.
Nhân viên hành chính lại có bài toán khác. Họ cần AI để quản lý hồ sơ tuyển sinh, sắp xếp lịch học và xử lý phần lớn tin nhắn trao đổi với phụ huynh. Ban lãnh đạo thì cần nhìn xa hơn: AI nên được đặt ở đâu trong chiến lược tổ chức, và trường cần chính sách gì để việc sử dụng AI diễn ra có trách nhiệm.
Một trung tâm ngoại ngữ từng chia sẻ với chúng tôi câu chuyện khá điển hình. Lần đầu họ tổ chức tập huấn, giáo viên và nhân viên văn phòng ngồi chung một buổi học về công cụ soạn giáo án. Nhân viên hành chính gần như không thấy liên quan gì đến công việc của mình. Sau khi tách chương trình theo vai trò, cả hai nhóm đều áp dụng thực tế tốt hơn hẳn.
Lộ trình đào tạo AI cho nhân sự giáo dục
Theo kinh nghiệm của đội ngũ, một lộ trình hợp lý thường gồm ba giai đoạn. Mỗi giai đoạn có mục tiêu riêng và không nên bỏ bước nào.
- Giai đoạn nền tảng, khoảng một đến hai ngày: mọi người cùng hiểu AI là gì, có thể làm được gì trong giáo dục, và cần lưu ý những vấn đề đạo đức nào.
- Giai đoạn theo vai trò, khoảng hai đến ba ngày: thực hành trực tiếp với công cụ phù hợp từng công việc. Giáo viên luyện soạn giáo án, nhân viên hành chính luyện xử lý dữ liệu.
- Giai đoạn duy trì: các buổi gặp gỡ định kỳ mỗi tháng để chia sẻ cách dùng mới và gỡ những vướng mắc phát sinh.
Giai đoạn cuối là phần hay bị bỏ qua nhất. Sau vài tuần hào hứng, nhiều đội ngũ quay lại cách làm cũ vì không ai nhắc họ tiếp tục. Chúng tôi thấy chỉ cần một buổi gặp mỗi tháng là thói quen dùng AI giữ được lâu hơn rất nhiều.
Những trở ngại thường gặp khi đưa AI vào giảng dạy
Trở ngại đầu tiên thường đến từ các giáo viên lâu năm. Họ đã quen với cách dạy truyền thống và thường lo AI sẽ thay thế mình. Cách tiếp cận hiệu quả nhất mà chúng tôi từng thấy là đặt AI đúng vai trò một trợ giảng: giúp giáo viên tiết kiệm thời gian chuẩn bị, còn quyết định sư phạm vẫn thuộc về người thầy.
Mối lo thứ hai là tính trung thực học thuật. Học viên có thể lạm dụng AI để làm bài thay mình, nên nhà trường cần một chính sách rõ ràng về những gì được phép và không được phép. Chính sách này nên được giải thích cho cả học viên lẫn phụ huynh, chứ không chỉ nằm trong quy định nội bộ.
Rào cản kỹ thuật cũng không nhỏ. Không phải giáo viên nào cũng thoải mái với công nghệ mới, nên việc có một người đồng nghiệp biết dùng AI để kèm cặp sẽ giúp rất nhiều. Thời gian làm quen cần kiên nhẫn, đừng kỳ vọng cả đội ngũ thành thạo chỉ sau một tuần.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về cách triển khai ứng dụng AI trong doanh nghiệp theo hướng thực tế, đội ngũ bên mình đã tổng hợp một số góc nhìn khá hữu ích tại mona.media.
Bạn cũng có thể đọc thêm về cách học và phát triển kỹ năng số trong bài Top 10 công nghệ ứng dụng cho người mới bắt đầu, nơi có nhiều gợi ý dễ làm để bắt đầu từ con số không. Với những ai đang học và muốn tự tin hơn khi đi làm, bài kiến thức kinh doanh và ứng dụng công nghệ nền tảng cần trang bị cũng là một điểm tham khảo tốt.
Kết luận: đào tạo AI là khoản đầu tư cho chất lượng giáo dục
Theo quan sát của chúng tôi, một tổ chức giáo dục có đội ngũ thành thạo AI thường làm được ba việc. Họ cá nhân hóa trải nghiệm học tập cho học viên, giảm bớt gánh nặng giấy tờ cho nhân viên, và quan trọng nhất là để giáo viên có thêm thời gian cho những tương tác mà máy móc không thể thay thế.
Vì vậy, đầu tư vào đào tạo AI không nên được coi là một khoản chi phí phụ trội. Nó là cách trực tiếp để nâng chất lượng giáo dục, và bắt đầu từ một lộ trình rõ ràng, đúng với từng vai trò là điểm khởi đầu an toàn nhất.
