Mỗi năm, cứ đến mùa xét tuyển là chúng tôi lại nhận được rất nhiều câu hỏi giống nhau. Trong số đó, quản trị lữ hành ra làm gì luôn đứng đầu. Đây là câu hỏi rất đáng hỏi, vì chọn nhầm ngành có thể mất vài năm mới sửa lại được. Ngành này đào tạo cách thiết kế, tổ chức và vận hành các hoạt động du lịch. Ra trường, bạn có thể đi theo nhiều hướng khác nhau. Bài viết dưới đây tổng hợp những gì đội ngũ chúng tôi rút ra từ quá trình làm việc với sinh viên và doanh nghiệp, để bạn hình dung rõ hơn trước khi quyết định.
Quản trị lữ hành ra làm gì trong thực tế?
Nhiều bạn nghĩ nghề này chỉ là ngồi thiết kế lịch trình đẹp trên giấy. Thực tế khác hẳn. Chúng tôi từng theo dõi một người điều hành trẻ nhận cuộc gọi lúc 6 giờ sáng: đoàn khách đổi giờ bay vào phút chót. Trong vài tiếng sau đó, cô ấy phải sắp xếp lại xe đưa đón, phòng khách sạn và hướng dẫn viên. Không có kế hoạch dự phòng, cả chuyến đi có thể bị lệch hoàn toàn.
Một tình huống khác khá phổ biến là tour bị hủy vì thời tiết xấu ở điểm đến. Lúc này, người phụ trách phải quyết định hoàn tiền bao nhiêu, có đề xuất đổi sang tour nào không, và giải thích thế nào để khách không giận. Cách nói chuyện khéo léo, rõ ràng thường quyết định việc khách có quay lại với bạn hay không.
Vai trò điều phối cũng quan trọng không kém. Một hành trình có thể liên quan đến hãng bay, nhà xe, khách sạn, nhà hàng và nhiều hướng dẫn viên khác nhau. Nếu không có người giữ mạch thông tin xuyên suốt, mỗi bộ phận sẽ làm theo cách riêng, và khách là người chịu thiệt đầu tiên.
Các vị trí việc làm sau khi tốt nghiệp
Sau khi ra trường, bạn có thể làm việc ở nhiều vị trí khác nhau. Phổ biến nhất gồm:
- Nhân viên điều hành tour tại công ty lữ hành
- Chuyên viên kinh doanh và thiết kế sản phẩm du lịch
- Quản lý vận hành tại khách sạn, resort hoặc chuỗi lưu trú
- Điều phối sự kiện và MICE, gồm hội nghị, hội thảo và các chuyến đi incentive
- Chăm sóc khách hàng và xử lý khiếu nại du lịch
Bạn không nhất thiết phải vào thẳng vị trí điều hành. Chúng tôi từng gặp không ít bạn bắt đầu ở bộ phận chăm sóc khách hàng, sau một đến hai năm đã chuyển sang thiết kế sản phẩm. Lý do rất đơn giản: họ hiểu khách thực sự cần gì, và điều đó khó học được từ sách vở.
Kiến thức và kỹ năng cốt lõi trong chương trình
Chương trình đào tạo thường có phần quản trị doanh nghiệp du lịch và marketing điểm đến. Phần này dạy bạn cách đưa một điểm đến đến gần khách hơn, chứ không chỉ là đưa khách đi xem. Bên cạnh đó là thiết kế và định giá chương trình tour. Bạn sẽ học cách tính đúng từng khoản chi phí trước khi đặt giá bán, để công ty vừa có lãi vừa không khiến khách thấy đắt vô lý.
Nghiệp vụ hướng dẫn, lưu trú và vận chuyển cũng được học khá kỹ. Cuối cùng là ngoại ngữ cùng kỹ năng giao tiếp với khách quốc tế. Nhiều bạn mới nhập học nghĩ ngoại ngữ chỉ là môn phụ, nhưng trong nghề, nó là công cụ làm việc mỗi ngày, từ đọc yêu cầu của khách đến xử lý sự cố lúc nửa đêm.
Điều hành tour hay quản lý lưu trú: nên chọn hướng nào?
Hai hướng này có nhịp làm việc khác nhau khá rõ. Điều hành tour gắn chặt với từng chuyến đi, nhiều di chuyển và áp lực đúng giờ rất cao. Quản lý lưu trú ổn định hơn, tập trung vào vận hành và chất lượng dịch vụ mỗi ngày. Nếu bạn thích thay đổi liên tục, hướng đầu hợp hơn. Nếu bạn muốn lịch làm việc ổn định, hướng sau sẽ dễ thở hơn.
Còn về mức lương khởi điểm, con số thay đổi theo thành phố, quy mô doanh nghiệp và năng lực ngoại ngữ của bạn. Đừng dựa vào một con số duy nhất. Hãy tham khảo các khảo sát tuyển dụng gần nhất, rồi so sánh với yêu cầu công việc cụ thể.
Ưu điểm và nhược điểm của nghề
Ưu điểm dễ thấy nhất là môi trường năng động và cơ hội được đi nhiều. Mạng lưới đối tác rộng cũng giúp bạn có nhiều đầu mối khi cần hỗ trợ. Ngoài ra, kỹ năng điều phối bạn học được dùng tốt khi chuyển sang sự kiện, bán hàng hay quản lý dịch vụ.
Nhược điểm thì bạn nên biết trước. Làm ngoài giờ và cuối tuần khá thường xuyên, nhất là vào mùa cao điểm. Khi có sự cố, bạn thường là người xử lý đầu tiên, dù đôi khi lỗi không hoàn toàn thuộc về mình. Thu nhập ban đầu cũng có thể chưa cao nếu bạn chưa có kinh nghiệm hoặc ngoại ngữ chưa vững.
Chuẩn bị gì để có việc làm tốt hơn?
Chúng tôi khuyên sinh viên nên bắt đầu chuẩn bị từ năm hai. Trước hết là đi thực tập tại công ty lữ hành hoặc khách sạn. Đây là cách nhanh nhất để thấy công việc thật trông như thế nào, và cũng là điểm cộng lớn khi nộp hồ sơ.
- Thực tập tại công ty lữ hành hoặc khách sạn từ năm hai, năm ba
- Tích lũy chứng chỉ ngoại ngữ và kỹ năng tin học văn phòng
- Tham gia các buổi tư vấn nghề để hiểu cách doanh nghiệp vận hành tour
Ngoài ra, hãy xây dựng hồ sơ thể hiện kinh nghiệm tổ chức sự kiện hoặc làm việc nhóm, vì nhà tuyển dụng rất coi trọng phần này. Chuẩn bị sớm giúp bạn tránh cảnh ra trường có bằng nhưng vẫn loay hoay không biết bắt đầu từ đâu.
Những sai lầm thường gặp khi chọn ngành
Nhiều bạn chọn ngành chỉ vì thích đi du lịch. Đi chơi vui là một chuyện, còn vận hành một chuyến đi cho cả đoàn đông người lại là chuyện khác hẳn. Hiểu rõ công việc thực tế trước khi nộp hồ sơ sẽ giúp bạn tránh cú sốc khi đã vào học.
Lỗi thứ hai là bỏ qua việc rèn ngoại ngữ. Trong nghề này, ngoại ngữ quyết định bạn được giao việc gì và được dẫn khách đi đâu. Lỗi cuối cùng là không thử thực tập nào trong suốt thời gian học. Nhà tuyển dụng thường ưu tiên người đã từng làm việc thật hơn là người chỉ có điểm số đẹp.
Lộ trình thăng tiến trong ngành
Giai đoạn đầu, bạn thường làm nhân viên điều hành hoặc chăm sóc khách hàng, học cách xử lý tình huống thật. Đây là thời gian quan trọng nhất để hình thành bản lĩnh. Sang giai đoạn giữa, bạn có thể lên trưởng nhóm hoặc quản lý sản phẩm tour, phụ trách thiết kế và định giá. Ở giai đoạn sau, bạn có thể quản lý cả bộ phận, làm giám đốc vận hành, hoặc tự mở công ty lữ hành của riêng mình.
Câu hỏi thường gặp
Quản trị lữ hành có khó học không?
Ngành này không đòi hỏi kiến thức toán quá nặng. Thay vào đó, bạn cần khả năng ghi nhớ, sắp xếp và làm việc với nhiều bên cùng lúc. Người thích giao tiếp và lên kế hoạch thường thấy việc học nhẹ nhàng hơn.
Ngành này có cần giỏi ngoại ngữ không?
Bạn không cần giỏi như biên phiên dịch, nhưng nên giao tiếp được với khách quốc tế. Ngoại ngữ càng tốt thì cơ hội càng nhiều, và mức đãi ngộ thường cũng cao hơn.
Học quản trị lữ hành có làm được ở khách sạn không?
Được. Kiến thức vận hành dịch vụ, chăm sóc khách và quản lý chất lượng dùng trực tiếp được ở khách sạn và resort. Nhiều người còn chuyển từ lữ hành sang lưu trú khi muốn công việc ổn định hơn.
Người trái ngành có chuyển sang nghề này được không?
Được, nếu bạn sẵn sàng học thêm nghiệp vụ và tích lũy kinh nghiệm qua thực tập hoặc làm từ vị trí cơ bản. Chúng tôi từng thấy không ít người chuyển từ ngành dịch vụ, bán hàng hay sự kiện sang khá thuận lợi. Khi lên kế hoạch học thêm kỹ năng, bạn có thể tham khảo thêm tại monapay.vn để so sánh các lựa chọn học tập phù hợp với ngân sách của mình.
Xem thêm về cách chuẩn bị kỹ năng số cho công việc tương lai trong bài Ứng dụng AI trong doanh nghiệp: kỹ năng số nên học ngay, và tìm hiểu lộ trình đào tạo trong bài Đào tạo nhân sự giáo dục về AI: nền tảng và lộ trình. Nếu bạn còn băn khoăn về hướng đi, bài tư vấn của chúng tôi cũng tổng hợp nhiều góc nhìn khác nhau.
